A MORTE DE GALICIA

A obsesión que o groso das elites sociais, políticas e culturais amosan dende hai máis dunha década polo suposto «inverno demográfico» que asola Galicia, coincide no tempo co inicio da quinta vaga emigratoria que sacode o país ao longo da súa historia. É a primeira da democracia, pasados trinta anos da ocorrida en 1950-1975, despois do gasto de cuantiosas axudas europeas destinadas dende 1986 a crear emprego, e afecta xa a máis de 380.000 mozos e mozas, un de cada dous con estudos medios ou superiores. A resposta das autoridades galegas a esta importante perda de capital humano e do seu potencial demográfico consistiu na difusión social do natalismo. Unha ideoloxía caracterizada por agochar a emigración e culpar os vellos e as mulleres da pronta «morte de Galicia». Fronte a isto, este libro é un exercicio de «historia crítica» que contrasta o pasado e o presente, o que foi e o que se nos di que é, e será, Galicia. O resultado amosa a enorme capacidade que a vellez e a emigración supuxeron para vertebrar a nosa historia, e xa que logo, para configurar o presente que estamos a vivir. Un presente que, coma o noso futuro, nada ten que ver con esa «morte de Galicia» predicada polos partidarios do natalismo.

Isidro Dubert é catedrático de Historia na USC, director do Grupo de Investigación de Hª Moderna da USC, fundador e editor da revista especializada «Obradoiro de Historia Moderna» e membro do CISPAC. No eido da investigación en Galicia, estes últimos anos prestou atención á historia do traballo das mulleres, á historia da vellez e do avellentamento poboacional, ás políticas demográficas e os medios de comunicación, á historia das migracións campo-cidade, á do funcionamento dos mercados de traballo, do servizo doméstico, do abandono infantil ou da ilexitimidade. Entre os seus traballos recentes atópase (en colaboración con Antía Pérez Caramés), «Invasión migratoria y envejecimiento demográfico. Dos mitos contemporáneos» (2021), e (en colaboración con Vincent Gourdon), «Inmigración, trabajo y servicio doméstico en la Europa urbana, siglos XVIII-XX» (2017). En Xerais coordinou as obras «Historia das historias de Galicia" (2016) e "A morte de Galicia» (2019), publicadas nesta mesma colección.

Xosé Miguel Andrade Cernadas (A Coruña, 1963) é Catedrático de Historia Medieval na Universidade de Santiago de Compostela. Traballou, entre outros temas, sobre o mundo monástico da Galicia medieval, sobre as peregrinacións a Compostela ou sobre a historia do Reino de Galicia. Neste último campo é autor, canda Anselmo López Carreira, do libro «O reino medieval de Galicia: crónica dunha desmemoria» (Xerais, 2020), que foi galardoado co Premio Losada Diéguez no ano 2021 na categoría de Ensaio. «As peregrinacións a Compostela. Mito, historia e falsidades» (Xerais, 2024) é o seu último libro.

Ramón Villares Paz é catedrático de Historia Contemporánea da Universidade de Santiago, institución da que ten sido Rector nos anos 1990 a 1994. Na actualidade, é Presidente da Asociación de Historia Contemporánea española. Autor de numerosos libros e artigos, algunhas das súas publicacións máis recentes son ``Desamortización e réxime de propiedade´´ (1994) e ``Historia del mundo contemporáneo´´ (1996). En Edicións Xerais ten publicado o libro ``Foros,_ frades e.fidalgos´´ (1982), que mereceu o Premio da Critica en 1983, e ``Figures de Nación´´ (1997). Na actualidade está a realizar un estudio biográfico do político E. Montero Ríos.

Francisco Xavier González García é Profesor Titular de Historia Antiga na Universidade de Santiago de Compostela. A súa investigación, caracterizada por unha aproximación antropolóxica ao estudo das sociedades antigas e protohistóricas, centrase, entre outros ámbitos, na aplicación de modelos antropolóxicos ás sociedades prerromanas galaicas, a interacción cultural romano-indíxena na antiga Gallaecia e a análise da mitoloxía clásica. Autor dunha abundante obra, publicada tanto en España como no estranxeiro, entre os seus traballos de temática galaica destacan Galicia Romana. Historia de Galicia, tomo II (Vía Láctea Editorial, Perillo-Oleiros, 1996) en colaboración con Rosa Brañas Abad; a coordinación da obra Los pueblos de la Galicia céltica (Akal Editor, Madrid, 2007) e as súas colaboracións nas obras colectivas editadas por Isidro Dubert e publicadas por Edicións Xerais: Historia das Historias de Galicia (2016) e A Morte de Galicia (2019).